Czechy Południowe
Český Krumlov – historyczne miasteczko położone w malowniczym zakolu Wełtawy, wpisane na listę UNESCO. Jego najważniejszą częścią jest monumentalny kompleks zamkowy górujący nad okolicą, z wielopoziomowym mostem kamiennym oraz rozległymi ogrodami. Poniżej rozciąga się labirynt wąskich uliczek z kolorowymi kamienicami, klimatycznymi kawiarniami i sklepikami. Nieco sentymentalna wizyta po 20-tu latach. Miasteczko wypiękniało i jest prawdziwą perełką. Tłumy turystów zwłaszcza z Azji tylko potwierdzają, że jest to „must have” w Czechach.
Tabor – miasto zostało założone w 1420 roku przez zwolenników reformatora religijnego Jana Husa i stało się głównym ośrodkiem ruchu husyckiego. Jego nazwa pochodzi od biblijnej Góry Tabor. Stare Miasto należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych zespołów miejskich w Czechach. Zostało założone na skalistym wzgórzu, co miało duże znaczenie obronne w czasach wojen husyckich. Układ ulic jest nietypowy – zamiast regularnej siatki znajdziemy labirynt wąskich, krętych uliczek. Rynkiem starówki jest Žižkovo náměstí nazwany na cześć husyckiego wodza Jan Žižka. Otaczają go kolorowe kamienice z renesansowymi i barokowymi fasadami. Na rynku znajduje się także późnogotycki Stará radnice, uznawany za jeden z najcenniejszych zabytków miasta. Niesmak budzi tylko nieusunięty pomnik ruskiego sołdata.
České Budějovice rynek – Náměstí Přemysla Otakara II, nazwany na cześć króla który założył miasto w 1265 roku. Plac został wytyczony już podczas lokacji miasta i do dziś zachował niemal idealnie kwadratowy kształt o wymiarach około 133 × 133 metrów. Należy do największych rynków w Czechach. Wokół rynku stoi 48 historycznych kamienic z arkadami. Obecny wygląd jest głównie renesansowy i barokowy. Centralnym punktem placu jest monumentalna barokowa fontanna z XVIII wieku. Przedstawia biblijnego Samsona walczącego z lwem i przez wiele lat służyła również jako element zaopatrzenia miasta w wodę. Przy północnej pierzei rynku wznosi się barokowy ratusz z trzema wieżyczkami, uznawany za jeden z najpiękniejszych budynków miejskich w Czechach. Raczej rozczarowanie – stolica regionu sprawiała wrażenie zaspałego prowincjonalnego miasta. Ale ratusz ładny.
Holašovice – niewielka wieś około 15 km na zachód od České Budějovice. Jest jednym z najlepiej zachowanych przykładów tradycyjnej zabudowy wiejskiej w Europie Środkowej i od 1998 roku znajduje się na liście UNESCO. Największą atrakcją wsi jest duży, prostokątny rynek otoczony około dwudziestoma zabytkowymi gospodarstwami z XVIII i XIX wieku. Domy z charakterystycznymi, bogato zdobionymi szczytami reprezentują tzw. styl wiejskiego „baroku ludowego”. Białe fasady z dekoracyjnymi ornamentami tworzą bardzo malowniczy i spójny zespół architektoniczny. Historia Holašovic sięga XIII wieku. Epidemia dżumy w latach 1520-25 pozbawiła życia niemal wszystkich mieszkańców (wg zapisków historycznych pozostały 2 osoby). Na ich miejsce sprowadzono osadników z Bawarii i Austrii. Aż do końca II wojny światowej, Holaszowice funkcjonowały jako niemieckojęzyczna enklawa wewnątrz Czech. Wieś jest na liście UNESCO.
Prachatice to niewielkie miasto w południowych Czechach, położone u podnóża pasma Šumava. Liczy około 11 tysięcy mieszkańców i jest znane przede wszystkim z doskonale zachowanego renesansowego centrum. Miasto przeżywało swój złoty okres w XV i XVI wieku dzięki handlowi solą. Przez Prachatice przebiegała Zlatá stezka (Złoty Szlak), którym transportowano sól z terenów dzisiejszej Bawarii do Czech. Handel tym cennym towarem przyniósł mieszkańcom duże bogactwo, czego ślady widać do dziś w architekturze miasta. Największą atrakcją są zabytkowe mury miejskie oraz rynek Velké náměstí, otoczony pięknie odrestaurowanymi kamienicami renesansowymi. Wiele z nich zdobią bogate sgraffita, czyli dekoracje wykonywane przez nakładanie i zdrapywanie warstw tynku. Niezmiennie takie miasteczka nam się podobają. Niezmiennie zazdrościmy tego Czechom!
Zamek Kratochvíle to jeden z najpiękniejszych renesansowych pałaców w Czechach. Został zbudowany w latach 1583–1589 dla Vilém z Rožmberka jako letnia rezydencja myśliwska inspirowana włoskimi willami renesansowymi. Obiekt otaczają ogrody, fosa i mury obronne, co nadaje mu wyjątkowy charakter. Ciekawostką jest to, że przez wiele lat zamek był znany również z unikalnej ekspozycji czeskiego filmu animowanego. Stała wystawa została utworzona w 1981r i prezentowała lalki, dekoracje, scenariusze obrazkowe oraz materiały z filmów Była to jedna z najbardziej znanych ekspozycji animacji w Czechach zlikwidowana w 2006r. A dla tej wystawy tutaj przyjechaliśmy. Przewodnik Marco Polo był jednak z 2004r. – trzeba być czujnym!
Jezioro Lipno (vodní nádrž Lipno) – największy sztuczny zbiornik wodny na Wełtawie. Nic tylko „Czeskie Morze”! Powierzchnia ok. 50 km2, długość nieco ponad 40km. Jezioro od wschodu zamyka obszar Szumawy (Šumava) – nazywany ze względu na ogromne, gęste lasy „Zielonymi Dachami Europy”. Szumawa jest parkiem narodowym a od 1990 roku posiada status rezerwatu biosfery UNESCO.
Zamek Hluboká nad Vltavou powstał jako królewski zamek obronny w połowie XIII wieku za panowania króla: Přemysl Otakar II. Obecny wygląd zawdzięcza przebudowie z lat 1840–1871 w stylu romantycznego neogotyku, wzorowanej na zamku Windsor. Białe elewacje, liczne wieże i wieżyczki, bogato zdobione wnętrza, rozległy park angielski i ogród różany. Robi wrażenie!
Třeboň historyczne miasto w południowych Czechach, położone w regionie słynącym z licznych stawów rybnych i hodowli karpia. Centrum z renesansowymi i barokowymi kamienicami zachowało średniowieczny układ urbanistyczny (owalny rynek z obowiązkową kolumną) Dominującym zabytkiem jest Zamek Třeboň, dawna rezydencja rodu Rožmberków i Schwarzenbergów. Region Třebonia został wpisany na listę rezerwatów biosfery UNESCO ze względu na unikatowy krajobraz stawów, lasów i mokradeł. No i mają własny browar.
Červená Lhota to jeden z najbardziej malowniczych zamków w Czechach. Położony jest na skalistej wyspie pośrodku stawu. Pierwotnie w tym miejscu znajdowała się średniowieczna twierdza z XIV wieku. W kolejnych stuleciach została przebudowana na renesansowy zamek. Swoją charakterystyczną czerwoną barwę elewacji, od której pochodzi nazwa „Červená Lhota” („Czerwona Lhota”), otrzymał w XVII wieku. Zamek należał do różnych rodów szlacheckich, a jego obecny wygląd jest wynikiem przebudowy w stylu neorenesansowym przeprowadzonej pod koniec XIX wieku. Wnętrza prezentują wyposażenie arystokratycznej rezydencji z XIX i początku XX wieku.
Jindřichův Hradec to jedno z najlepiej zachowanych historycznych miast południowych Czech, znane z ogromnego zespołu zamkowego i klimatycznego starego miasta. Trzeci co do wielkości kompleks zamkowy w Czechach. Ciekawe muzeum miejskie z największą szopką mechaniczną świata – Krýza’s Crèche. Gigantyczna, ruchoma szopka bożonarodzeniowa jest wpisana do Księgi Rekordów Guinnessa.
Vysočina – Wysoczyna
Pelhřimov to około szesnastotysięczne, urokliwe miasto w Czechach, zostało założone w XIII wieku, według legendy przez biskupa Pelhřima (Peregrinusa) z Wartenberga. Plac Masaryka (Rynek): Zabytkowe serce miasta o unikalnym renesansowo-barokowym charakterze, które stanowi miejski rezerwat przyrody. Brama Jihlavska: XVI-wieczna, mierząca 36 metrów wieża obronna, w której wnętrzu mieści się Muzeum Rekordów. Ładne – warto zrobić krótką przerwę w podróży.
Jihlava – stolica regionu Wysoczyna. Plac Masaryka (Masarykovo náměstí) to jeden z największych rynków w Europie Środkowej. Otaczają go piękne, renesansowe i barokowe kamienice z charakterystycznymi podcieniami. No i w tym architektonicznym ładzie bomba – na środku betonowe monstrum kryte blachą falistą! Ma miasto Muzeum Wysoczyny (Muzeum Vysočiny Jihlava) dokumentujące historię regionu związanego z górnictwem srebra. Jest jeszcze dom rodzinny Gustava Mahlera. Ale najważniejszymi i najbardziej unikalnymi atrakcjami są Jihlavskie Podziemia z tajemniczym „świecącym korytarzem”. Nie byliśmy bo nie lubimy podziemi ale wzmianka we wszystkich przewodnikach występuje.
Czechy Południowe 4-7.06.2026
UNESCO: po wizycie w Krumlovie i Holeszowicach pozostały miejsca w Czechach Północnych.

